Ա.Լ. Մնջոյանը ծնվել է 1904 թվականի նոյեմբերի 23-ին Կարսի շրջանի (այժմ՝ Թուրքիա) Սարիղամիշ գյուղում։ Դեռևս դպրոցական տարիներից սկսել է աշխատել Լենինականի դեղատանը՝ որպես աշակերտ։ 1922 թվականին տեղափոխվել է Երևան և շարունակել աշխատել որպես ասիստենտ, ռեցեպտար և հսկիչ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության դեղատնային վարչությունում, որտեղ 1928-ին կազմակերպել և ղեկավարել է դեղագործական վարչության գիտաարտադրական լաբորատորիան։

Ուսանելու գործուղվելով Մոսկվա՝ Ա.Լ. Մնջոյանը 1928 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մ.Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի քիմիադեղագործական ֆակուլտետը, իսկ 1933-ին նա ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ։

1937-1946 թվականներին նա ղեկավարել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի անօրգանական և օրգանական քիմիայի ամբիոնները և միաժամանակ՝ 1942-1951 թվականներին՝ Երևանի պետական համալսարանի օրգանական քիմիայի ամբիոնը։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Ա.Լ. Մնջոյանը Երևանի բժշկական ինստիտուտում կազմակերպել և ղեկավարել է հատուկ քիմական լաբորատորիա, որտեղ սինթեզվել են առջնագծի և թիկունքի համար անհրաժեշտ մի շարք կարևոր դեղանյութեր և մարտական թունանյութեր հայտնաբերող ինդիկատորներ։ Այս լաբորատորիան 1945 թվականին վերակազմավորվել է ԽՍՀՄ բժշկական արդյունաբերության նախարարության քիմիական և դեղագործական լաբորատորիայի, իսկ 1955 թվականին՝ Նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի, տեղափոխելով ՀԽՍՀ ԳԱ, որի տնօրեն և գիտական ղեկավար մինչև կյանքի վերջ մնաց Ա.Լ. Մնջոյանը։

Ա.Լ.Մնջոյանի գիտական գործունեության նպատակն է՝ պայքար մարդկային հիվանդությունների դեմ։ Այս դիրքորոշումներից ելնելով Ա.Լ. Մնջոյանը մանրակրկիտ մտածել է իր ստեղծած Նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի կառուցվածքը, որը նախատեսված է սինթեզելու նոր դեղամիջոցներ։ Լինելով և՛ քիմիկոս, և՛ մասնագիտությամբ բժիշկ՝ իր խորին համոզմամբ այս խնդիրը հնարավոր է լուծել հարակից մասնագետների համատեղ առարկաների ջանքերով՝ քիմիա, դեղաբանություն, քիմիաթերապիա, ֆիզիկական քիմիա և ֆիզիոլոգիա:

Ինստիտուտի աշխատանքների ավելի լավ կազմակերպման համար Ա.Լ. Մնջոյանը ստեղծել է տեխնոլոգիական բաժին, որտեղ փորձնական կայաններում արտադրվել են ինստիտուտի գործնական օգտագործման համար հաստատված նոր դեղամիջոցներն։ Այստեղ մշակվել են նաև դրանց տեխնոլոգիական կանոնակարգերը։ Այսպիսով, ինստիտուտը ոչ միայն ստեղծեց հայրենական նոր դեղամիջոցներ, այլեւ արտադրություն կազմակերպելով բուժհաստատություններին տրամադրեց դրանց անհրաժեշտ քանակությունը։

Ա.Լ. Մնջոյանի վաղ աշխատությունները վերաբերում են հանրապետության բուսական և հանքային հումքի՝ որպես բուժական նյութերի ստացման աղբյուրի ուսումնասիրությանը։ Արդյունքում Երևանում հայտնաբերվել է բուժական նպատակներով պիտանի կամֆորա, հայտնաբերվել է թիմոլով հարուստ Thymus kotschyanus տարատեսակ, մենթոլի և խորդենի բարձր պարունակությամբ անանուխ, որն օգտագործվում է խորդենի յուղի արտադրության համար։ Ուսումնասիրված հայկական նավթային թերթաքարերի հետազոտությունների արդյունքում ստացվել է բարձրորակ ալբիխտոլ։

Ա.Լ. Մնջոյանի դոկտորական ատենախոսությունը (1944 թ․) «Նոր անզգայացնող նյութերի սինթեզի նյութերը», նվիրված է ֆուրանկարբոքսիլային, պիրիդինկարբոքսիլային և 5-բրոմֆուրանկարբոքսիլային թթուների ամինոէսթերների շարքում նոր անզգայացնող միջոցների որոնմանը։

Ա.Լ. Մնջոյանի հետազոտությունները սկսվել են ԽՍՀՄ բժշկական արդյունաբերության նախարարության և ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության քիմիական-դեղագործական լաբորատորիայի կազմակերպման հետ համատեղ (1945 թ․), որը ընդարձակվել և վերակազմավորվել է Հայաստանի ԳԱ Նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի (1955 թ․)։ Այն 1972 թվականից կրում է Ա.Լ․ Մնջոյանի անունը։

Հետազոտության առաջին նյութերից էին երկհիմնական կարբոքսիլաթթուները՝ հիմնվելով բնության մեջ դրանց բաշխման և մակրո և միկրոօրգանիզմների կենսագործունեության գործընթացներում դրանց օքսիդի և ամինային ածանցյալների դերի վրա: Քանի որ մի շարք բնական ֆիզիոլոգիապես ակտիվ միացություններ, ինչպես նաև մարմնում ձևավորված որոշ նյութեր (ացետիլխոլին, տրիպտամին, սերոտոնին և այլն), պարունակում են բարդ էֆիրներ, ամին և ամիդ խմբեր, աշխատանքը սկսվեց թիազոլիլ և պիրիդիլ ամիդների, ամինո էֆիրների և երկհիմնական կարբոքսիլաթթուների ամինամիդների սինթեզով: Կատարված աշխատանքի արդյունքում պարզվել է, որ երբ երկհիմնական կարբոքսիլաթթուների պոլիմեթիլենային շղթան փոխվում է, դրանց ամինո էֆիրների կենսաբանական հատկությունները կտրուկ փոխվում են։ Օրինակ՝ սուկցինաթթվի դիմեթիլամինոէթիլ էսթերի դիոդոմեթիլատը՝ դիթիլինը, ուներ ընդգծված կուրարային ակտիվություն և լայնորեն օգտագործվում էր վիրաբուժության և հոգեբուժության մեջ, իսկ սուբերիկ թթվի դիմեթիլամինոէթիլ էֆիրների դիոդոմեթիլատը՝ սուբեկոլինը, մտավ բժշկական պրակտիկա՝ որպես շնչառության հզոր խթանիչ, որը բարենպաստորեն համեմատվում է հայտնի լոբելին և ցիտոն դեղամիջոցների հետ, որոնք օգտագործվում են ներմկանային և չեն առաջացնում կենտրոնական գործողության կողմնակի ազդեցություններ: Subecholine-ը հիանալի անալիզատոր է դեղաբանական և ֆիզիոլոգիական հետազոտությունների համար և կարող է հաջողությամբ օգտագործվել նաև թմրամիջոցների գերդոզավորման դեպքում: Բժշկական պրակտիկայում դիթիլինի և սուբեկոլինի ներմուծումը նշանավորեց միացությունների ֆիզիոլոգիական ազդեցության և քիմիական կառուցվածքի փոխհարաբերությունների նոր հետազոտությունների սկիզբը:

Ինստիտուտի հետազոտություններում առանձնահատուկ տեղ է գրավում հակաբակտերիալ դեղամիջոցների որոնումը։

Ա.Լ.Մնջոյանի գլխավորությամբ կատարված բոլոր աշխատանքների ակնարկը հնարավոր չէ ներկայացնել։ Նա Հայաստանում ֆիզիոլոգիապես ակտիվ նյութերի սինթեզի և հետազոտման ժամանակակից գիտական դպրոցի հիմնադիրն է։ Նրա նախաձեռնությամբ նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտում ստեղծվել է կենսաբանական բաժին և փորձնական արտադրություն, սինթեզվել և ուսումնասիրվել են նոր, կենսաբանորեն ակտիվ բազմաթիվ նյութեր և դեղամիջոցներ, որոնք կիրառվում են սրտանոթային, նյարդահոգեկան, վարակիչ և այլ հիվանդությունների, այդ թվում՝ չարորակ ուռուցքների բուժման համար:

Ընդհանուր առմամբ, ինստիտուտի լաբորատորիաներում սինթեզվել և փորձարկվել են ավելի քան 10000 չնկարագրված նոր միացություններ: Քիմիկոսների, կենսաբանների և տեխնոլոգների համատեղ հետազոտությունների շնորհիվ Ա.Լ. Մնջոյանի, բժշկական պրակտիկայում ներդրվել են բարձր արդյունավետ դեղամիջոցներ՝ սուբեկոլին, արպենալ, մեսֆենալ, դիթիլին, մեբեդրոլ, քվատերոն, գանգլերոն, ֆուբրոմեգան, նալեսին, բրոտիլին։

Ա.Լ. Մնջոյանը եղել է հայրենիքի նվիրյալ հայրենասեր և երիտասարդների մեջ սերմանել է աշխատանքի և գիտության սերը, որին անմնացորդ նվիրել է իր ողջ կյանքը։ Սա հնարավորություն տվեց ինստիտուտում ստեղծել ավանդույթներ, որոնց շնորհիվ թիմն արժանացավ արժանի հարգանքի: Երկար տարիներ դասավանդել է Երևանի բժշկական ինստիտուտում և պետական համալսարանում՝ ղեկավարելով օրգանական քիմիայի ամբիոնները։

Ա.Լ. Մնջոյանը պատրաստել է բարձր որակավորում ունեցող օրգանական քիմիկոսների մի ամբողջ գալակտիկա։ Ստեղծվել է քիմիկոսների, դեղաբանների և քիմիաթերապևտների համատեղ հաջողակ համագործակցության դպրոց։

Իր բոլոր գիտական գործունեության համար Ա.Լ. Մնջոյանը հրատարակել է ավելի քան 260 գիտական աշխատություն։ Նրա խմբագրությամբ լույս է տեսել «Քիմիական միացությունների կենսաբանական հատկությունները» ժողովածուն, որը ներառում է տվյալներ բենզոլի, ֆուրանի և բենզիմիդազոլի ածանցյալների քիմիական կառուցվածքից կենսաբանական հատկությունների կախվածության մասին։ Հիմնվելով ինստիտուտում սինթեզված դեղերի կլինիկական փորձարկումների արդյունքների ամփոփման վրա հրատարակվել են Ա.Լ. Մնջոյանի մի շարք ժողովածուները՝ «Դիտիլինը և նրա կլինիկական օգտագործման փորձը», «Գանգլենոնը և նրա կլինիկական օգտագործման փորձը», «Քվատերոնը և նրա կլինիկական օգտագործման փորձը», «Արպենալը և նրա կլինիկական օգտագործման փորձը», իսկ «Հետերոցիկլիկ միացությունների սինթեզ» պրակները թարգմանվել են անգլերեն։

Ա.Լ. Մնջոյանը զուգորդել է ծավալուն ու համակարգված գիտական ու գրական աշխատանք։ Մի քանի տարի եղել է «ՀԽՍՀ ԳԱ Տեղեկագիր․ Քիմիական գիտություններ» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը, ՀԽՍՀ ԳԱ «Զեկույցների» խմբագրական խորհրդի անդամ։ Որպես Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի մի շարք հաստատությունների քիմիական ամբիոնի փոխնախագահ, ակադեմիկոս-քարտուղար և գիտական խորհուրդների անդամ, կատարել է բազում գիտակազմակերպչական աշխատանք։

Ա.Լ. Մնջոյանը ակտիվորեն մասնակցել է հանրապետության հասարակական կյանքին։ Նա հանդիսացել է ՀՍՍՌ Մինիստրների սովետի Գիտա-հետազոտական աշխատանքների կոորդինացման պետական կոմիտեի քիմիայի ևքիմիական տեխնոլոգիայի միջգերատեսչական գիտխորհրդի նախագահը, բազմիցս ընտրվել է տարբեր կուսակցական և խորհրդային մարմիններում և, որտեղ էլ նա աշխատել է, կրքոտորեն նպաստել է գիտությանը և ողջամիտ գործունեությանը՝ նպատակ ունենալով կիրառել քիմիան կյանքում:

Ա.Լ. Մնջոյանը հսկայական էներգիա է ներդրել՝ նոր դեղերի սինթեզի ոլորտում լայնածավալ հետազոտություններ կազմակերպելու նյութական բազա ստեղծելու գործում։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին նրա կազմակերպած փոքր քիմիական լաբորատորիան վերածվեց համապարփակ գիտահետազոտական ինստիտուտ-հիմնարկի, որտեղ քիմիկոսները, քիմիաթերապևտները, դեղաբաններն ու տեխնոլոգները ներդաշնակորեն աշխատում էին Միության խոշոր կլինիկաների հետ սերտ կապի մեջ։

Ա.Լ.Մնջոյանը հիմնական գիտական նվաճումների համար արժանացել է մի շարք պետական բարձր պարգևների, այդ թվում՝ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչման և Լենինի երեք շքանշանի։
21 Փետրուար 1970-ին աշխատանքային եռանդով լեցուն Ա.Լ. Մնջոյանը հեռացավ կյանքից՝ ստեղծագործական և կազմակերպչական բազմաթիվ ծրագրեր փոխանցելով իր ուսանողներին ու իր ստեղծած ինստիտուտի ողջ անձնակազմին։